Αυτοπαγιδευμένη στις αντιφάσεις της η Τουρκία

Η τουρκική ηγεσία ουδέποτε απείλησε άμεσα και ρητά με στρατιωτική επέμβαση για την παρεμπόδιση της γεώτρησης στο «οικόπεδο 12», αλλά την υπονόησε, με αποτέλεσμα η Τουρκία ουσιαστικά να αυτοπαγιδευθεί …

 

 

 

Αυτοπαγιδευμένη στις αντιφάσεις της η Τουρκία …

 

Δραματική ήταν τις τελευταίες εβδομάδες η όξυνση της ρητορικής Τούρκων αξιωματούχων, προεξάρχοντος του πρωθυπουργού Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά του Ισραήλ με αφορμή το πόρισμα των Ηνωμένων Εθνών για την αιματηρή κατάληψη του MAVI MARMARA στις 31 Μαΐου 2009, αλλά και κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας εξαιτίας της ερευνητικής γεώτρησης για φυσικό αέριο στο αποκαλούμενο «Οικόπεδο 12» της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της.

 

Στην πρώτη περίπτωση, τα τουρκικά κίνητρα δεν φαίνεται να εξαντλούνται σε ορθολογικές επιδιώξεις. Η φιλοδοξία της Τουρκίας να ενισχύσει τους δεσμούς της με τα αραβικά κράτη, ή ακόμη και να αποκτήσει προνομιακές σχέσεις με τις δυνάμεις της «Αραβικής Άνοιξης», δεν αρκούν για να εξηγήσουν τις ακραίες εκφράσεις κατά του Ισραήλ, οι οποίες έφθασαν ακόμη και στο επίπεδο των συγκαλυμμένων απειλών πολέμου!

 

Ειδικά μάλιστα η συμπεριφορά του Ρ.Τ. Ερντογάν φαίνεται να αγγίζει τα όρια της προσωπικής εμπάθειας, αν δεν τα υπερβαίνει. Είναι ακόμη νωπή η μνήμη της εκρηκτικής αποχώρησης ενός ανεξέλεγκτα εξοργισμένου Τούρκου πρωθυπουργού από το πάνελ του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός στις 29 Ιανουαρίου 2009, μετά από λογομαχία με τον πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες για τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά και με τον συντονιστή της συζήτησης.

 

Η κίνηση εκείνη, όπως και οι πρόσφατες δηλώσεις του για το MAVI MARMARA και το προαναφερόμενο πόρισμα, μπορούν να τον καθιστούν εξαιρετικά δημοφιλή στην Τουρκία και να ενισχύουν την πολιτική του θέση απέναντι στο κεμαλικό κατεστημένο ενόψει της προαναγγελθείσας συνταγματικής μεταρρύθμισης, αλλά πλήττουν καίρια την αξιοπιστία του ηγέτη μίας χώρας με φιλοδοξίες περιφερειακής – και όχι μόνο – δύναμης.

 

Σε τέτοιες αντιφάσεις υποκύπτουν συχνά παρορμητικοί, «μεσσιανικού» τύπου ηγέτες που φαίνονται «μεγαλύτεροι από την ίδια τη ζωή» – τουλάχιστον στον εαυτό τους και στους πιστούς οπαδούς τους – όπως ο Ρ.Τ. Ερντογάν και στο πρόσφατο παρελθόν της Ελλάδας ο αείμνηστος Ανδρέας Γ. Παπανδρέου.

 

Στην περίπτωση Ερντογάν όμως, λειτουργεί επιβαρυντικά η κακοήθης νεοπλασία της αλαζονείας, με αίτια την πολιτική κυριαρχία του στο εσωτερικό και την αναπτυξιακή έξαρση της τουρκικής οικονομίας, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται σταθερά πλέον στις 20 μεγαλύτερες του πλανήτη. Επιπλέον, το «πολιτικό Ισλάμ» που αντιπροσωπεύει ο Τούρκος πρωθυπουργός μπορεί να είναι μετριοπαθές, αλλά μία νότα μισαλλοδοξίας έναντι του Ισραήλ είναι μάλλον ευδιάκριτη…

 

Η αλαζονεία είναι επίσης εμφανής στην τουρκική ρητορική έναντι της Κύπρου, όπως και οι ανυπέρβλητες αντιφάσεις της. Για παράδειγμα, υπογράφοντας μία νομικά ανυπόστατη συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας ή και ΑΟΖ – το δεύτερο δεν είναι σαφές – με το κατοχικό ψευδοκράτος, η Τουρκία το αντιμετωπίζει ως ανεξάρτητη κρατική οντότητα. Προηγουμένως όμως εγκάλεσε την Κυπριακή Δημοκρατία πως προώθησε τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με Αίγυπτο, Λίβανο και Ισραήλ, καθώς και τις έρευνες στο «Οικόπεδο 12», χωρίς να λάβει υπόψη τις θέσεις και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι επομένως δεν αποτελούν ανεξάρτητη κρατική οντότητα αλλά συνιστώσα ενός ενιαίου κράτους. Η αντίφαση αυτή επισημάνθηκε σε πρόσφατη συνέντευξη από τον κ. Χ. Ροζάκη, καθηγητή του Διεθνούς Δικαίου και αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

 

Η τουρκική ηγεσία ουδέποτε απείλησε άμεσα και ρητά με στρατιωτική επέμβαση για την παρεμπόδιση της γεώτρησης, αλλά την υπονόησε, με αποτέλεσμα η Τουρκία ουσιαστικά να αυτοπαγιδευθεί, εμφανιζόμενη αδύναμη να υλοποιήσει της διακηρύξεις της και να αποτρέψει τις νόμιμες ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας! Αξίζει μάλιστα να επισημανθεί η δυνητική αντίφαση με την υπόθεση του MAVI MARMARA, όπου η Τουρκία κατηγορεί το Ισραήλ για παράνομη επίθεση στα διεθνή ύδατα με αποτέλεσμα τον θάνατο Τούρκων πολιτών, ο οποίος κατά τον Τούρκο πρωθυπουργό θα μπορούσε να θεωρηθεί αιτία πολέμου!

 

Για να παρεμποδίσει την ερευνητική γεώτρηση, η Τουρκία θα έπρεπε να επέμβει σε διεθνή ύδατα και να θέσει σε κίνδυνο ζωές πολιτών, περιλαμβανομένων πιθανότατα Αμερικανών στο πλωτό γεωτρύπανο της αμερικανικής Noble Energy! Κατά την αντίληψη επομένως του Ρ.Τ. Ερντογάν, ενδεχόμενη τουρκική επέμβαση στο πλωτό γεωτρύπανο στα διεθνή ύδατα και μάλιστα σε ΑΟΖ νόμιμα οριοθετημένη με διμερή συμφωνία Κύπρου και Ισραήλ, θα μπορούσε να αποτελέσει για τις ΗΠΑ αιτία πολέμου κατά της Τουρκίας!

 

Έτσι δεν απομένει στην Τουρκία παρά η αποστολή ερευνητικών σκαφών ανά την ανατολική Μεσόγειο συνοδευόμενων από πλοία του Τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού για να διασωθούν τα προσχήματα, χωρίς όμως νομικό έρεισμα και πρακτικές συνέπειες.

 

Τραγικό πρόσωπο των ημερών όμως – ή τραγελαφικό, έστω – είναι ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου. Καθώς τα προβλήματα οξύνονται, ή τουλάχιστον δεν αμβλύνονται με τα κράτη του περίγυρου – Αρμενία, Συρία, Ιράκ και Κούρδοι, Ιράν και ραντάρ αντιβαλλιστικής άμυνας, Κύπρος, Ισραήλ, Ελλάδα – ο επιφανής Τούρκος πανεπιστημιακός ανακαλύπτει πως η ακαδημαϊκή προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής είναι πολύ διαφορετική από την άσκησή της…

 

Θα ήταν ίσως διδακτική η εμπειρία του αυτή σε Έλληνες ακαδημαϊκούς με πολιτικές φιλοδοξίες…

 

 

Ευάγγελος Α. Παγώτσης

 

ΠΗΓΗ : Περιοδικό «Ελληνική Άμυνα και Τεχνολογία» Οκτώβριος 2011

Μπορεί επίσης να σας αρέσει...

Αφήστε μια απάντηση